Facebook antitröst davalarından kaçınabilmek için rakiplere yardım teklifinde bulundu

Teknoloji devleri Antitröst davaları ile mücadele ederken, Facebook davalardan haklı çıkmanın yeni bir yolunu buldu. Şirket, tekelleşme iddialarından kaçınmak için rakip şirketlerin, Facebook ile rekabet edebilecek nitelikte bir sosyal medya şirketi kurmasına destek verecek. 

Bir lisans anlaşması kapsamında rakiplerin Facebook’un koduna erişmesini sağlamaya hazırlanan şirket, rakiplerin Facebook gibi bir sosyal ağ inşa etmesini kolaylaştıracak. Facebook’un avukatları bu öneriyi şirkete 9 Aralık’ta yani Instagram ve WhatsApp’ı Facebook’tan ayırmak isteyen 2 dev antitröst davasından önce sunmuştu. Öneri, soruşturmayı yürütenler tarafından reddedildi. 

WhatsApp ve Instagram Facebook’tan ayrılacak mı? 

Bu noktada 2 dev antitröst davasının ABD Federal Ticaret Komisyonu ve 48 bölge savcısı tarafından açıldığını hatırlatalım. Davalar, Facebook’un rakiplerini büyümeden elimine ederek, ortadan kaldırdığını iddia ediyor.

Antitröst davaları şu an için ciddi yaptırımlar uygulayacakmış gibi görünse de şahsi görüşüm Facebook’un konu hakkında ufak değişiklikler yaparak faaliyetlerini sürdüreceği yönünde. Wall Street analistleri ve hukuk uzmanları da davaların, şirketin bölünmesiyle sonuçlanacağını düşünmüyor. 

Hatırlarsanız, geçtiğimiz yıllarda Avrupa Birliği de WhatsApp ve Facebook verilerinin birleştirilmesi üzerine dava açmıştı. Ancak dava para cezası ile sonuçlanmış ve Facebook’un iş modelinde kayda değer bir değişim yaratmamıştı. Avrupa Birliği’nin 2019’dan bu yana Facebook Marketplace’i de içeren davalar açtığını belirtmekte fayda var.

Tekelleşme nedeniyle Facebook’a dava açan girişimler piyasadan siliniyor

Buna ek olarak 4 farklı teknoloji şirketi Ocak ayında dava açarak Mark Zuckerberg’in istifa etmesini ve şirketin piyasadaki rekabeti öldüren tavrını bırakmasını istemişti. Farklı alanlarda faaliyet gösteren bu 4 teknoloji şirketi sosyal ağ ve pazaryeri uygulaması Circl, kimlik doğrulama girişimi Beehive Biometric, sohbet uygulaması Reveal Chat ve finansal servis sağlayıcı Lenddo idi. Bahsi geçen şirketlerin iki tanesinin şu anda faaliyetlerini sonlandırmış olması ise davalarında haksız olmadıklarının önemli bir göstergesi. 

Antitröst davalarındaki son gelişmeler neler? 

Gelelim antitröst davalarındaki gelişmelere bölge başsavcıları Facebook için özel reklam avantajları sunan Google’a dava açtı. Teksas Baş savıcısı Ken Paxton liderliğinde açılan dava, Google’ın adtech alanındaki tekelleşme gücünü adil olmayan bir şekilde kullandığını öne sürüyor. 

Antitröst davaların alt komitesinde yer alan temsilci David Cicilline ise Facebook’un klasik tekel davranışını sergilemesinin ardından, bünyesinde yer alan kuruluşların ana şirketten ayrılması gerektiğini açıkladı. 

Facebook antitröst davaları için hangi adımları attı? 

Facebook, FTC davasında elini güçlendirmek için geçmişte hükümetin antitröst davalarını yürüten avukatları işe aldı. Ayrıca şirket içinde “rekabet problemleri”ne odaklanan yeni bir inisiyatifi hayata geçiren Facebook, veri güvenliği problemleriyle gündeme geldiği Mayıs 2019’dan bu yana düzenli olarak avukat ve politika uzmanlarını işe almaya devam ediyor. 

Bana kalırsa açılan davalar, Facebook’un ya da teknoloji devlerinin operasyonlarını önemli seviyede etkilemeyecek. Ancak bu gelişmeler ışığında ABD’nin dijitale ve teknolojiye odaklanan, daha iyi ve geniş kapsamlı yasal düzenlemeler hazırlamaya başlayacağını söyleyebiliriz. Yakın zamanda GDPR’ı yetersiz bulan Avrupa Birliği’nin DSA ve DMA yasalarına odaklanması da bunun en güzel örneklerinden biri.