Hafızasını Kaybeden Bireyler Yediği Yemeği Bile Unutuyorken Nasıl Oluyor da Konuştukları Lisanı Unutmuyorlar?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Hafızasını kaybeden insanlar, her şeyi unutsalar da çocukluktan beri öğrendikleri lisanlarını unutmuyorlar!

Peki bu nasıl mümkün olabiliyor? Dil de sonradan öğrenildiğine göre onu da unutmaları gerekmez mi?

Hafıza, temel olarak iki ana cinste ele alınıyor: deklaratif ve prosedürsel hafıza olarak.

Deklaratif hafıza, şuurlu ve açık bir biçimde erişilebilen bilgilerdir ve ekseriyetle epizodik (kişisel tecrübelerle ilgili) ve semantik (genel bilgi ve gerçekler) hafıza olarak ikiye ayrılıyor. Prosedürel hafıza ise alışkanlıklar ve motor hünerlerle ilgilidir ve ekseriyetle şuurlu bir efor gerektirmeden uygulanıyor.

Dil, bu iki hafıza çeşidiyle de bağlıdır. Semantik hafıza, sözlerin ve objelerin manalarını içerirken, prosedürel hafıza lisan marifetlerini; yani lisanın nasıl kullanılacağını ve üretileceğini kapsıyor.

Dil, semantik hafıza sayesinde işleyebilir.

Semantik hafıza, sözlerin ve manalarının uzun periyotlu kayıtlarını fiyat ve bu bilgilerin korunmasını sağlar. Aslında sorumuzun yanıtı da burada gizli. Zira hafıza kaybı yaşayan beşerler, semantik hafızada tutulan bu temel lisan bilgilerini koruyabilirler.

Bu durumda kalem üzere kolay objelerin ne olduğunu bilmeye devam etmelerini sağlarken bu objelerle ilgili şahsî tecrübeleri, yani epizodik bilgileri unutabilirler.

Dil maharetleri, prosedürel hafıza ile de yakından bağlıdır.

Konuşma ve lisanın kullanımında, çeşitli motor maharetler ve alışkanlıklar devreye giriyor. Bu tıp bilgiler, genellikle tekrar eden pratik ve deneyimlerle oluşuyor ve hafızanın öbür cinslerine kıyasla daha az şuurlu bir halde işliyor.

Dolayısıyla hafıza kaybı yaşayan bir kişi, lisanın yapılarını ve kurallarını, yani konuşmayı nasıl gerçekleştireceğini unutmaz. Yani, lisanın nasıl kullanılacağına dair prosedürel hafıza, semantik hafızadan bağımsız olarak işler.

Bu duruma en uygun örneklerden biri ünlü müzisyen Clive Wearing’in yaşadığı kısa periyodik hafıza kaybıdır.

Yaşadığı hafıza kaybına karşın Wearing, uzun yıllar süren piyano çalma deneyimi sayesinde müzikal yeteneklerini sürdürmüştür. Bu durum da az evvel bahsettiğimiz prosedürel hafızanın, semantik hafızadan bağımsız olarak nasıl korunabileceğini gösteriyor.

Yani aslında lisanımız ve tecrübelerimiz, hafızamızın farklı bölgelerinde yer tutuyor. Tek fark ise hafıza kaybı yaşarken semantik hafızada kaydolan bilgiler bizimle kalır.