Ebeveynlere Rehber: Çocuklar Kaç Yaşından İtibaren Toplumsal Medya Kullanmalı? Bu Hususta Çocuklarımıza Nasıl Yaklaşmak Gerekiyor?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

“Telefonuma TikTok yükleyebilir miyim?” diye soran bir çocuğunuza ne yanıt veriyorsunuz?

Bu mevzuda ebeveynlere rehber niteliğinde bir içerik hazırladık. Çocuklar nitekim toplumsal medyaya hazır mı? Çocuğunuza karşı nasıl davranmalısınız ve çocuklar kaç yaşından itibaren toplumsal medya kullanmalı?

Önce kimi datalara göz gezdirelim.

Yapılan bir ankette, gençlere çevrim içi olarak nerede vakit geçirdikleri soruldu. %95’inin birinci yanıtı YouTube olurken sıralamayı TikTok, Instagram ve Snapchat devam ettirdi.

Peki ne kadar vakit geçiriyorlar? Gençlerin toplumsal medyada çok fazla vakit harcadığı aşikâr. Gençlerin %35’i en tanınan toplumsal medya platformlarından en az birini neredeyse daima kullanıyor.

Bir de gençlere toplumsal medyayı büsbütün bırakmaları soruldu. %54’ü toplumsal medyayı bırakmanın çok sıkıntı olacağını söyledi.

Ayrıca her 5 çocuktan 1’i siber zorbalığa maruz kalıyor. Ve üzücü ki gençler yüz yüze zorbalıktan daha az siber zorbalığı lisana getiriyor. Hâl bu türlü olunca ebeveynlerin işi daha da zorlaşıyor.

Sosyal medya için gerçek vakit nedir?

Sosyal medya platformları, 13 yaş hududu getirse de hepimiz biliyoruz ki bu yalnızca formaliteden ibaret. Birçok çocuk, yaşıtlarının toplumsal medya kullandığını görünce kendini dışlanmış hissedip kimi vakit ailelerinden habersiz de toplumsal medya dünyasına gizlice adım atıyor.

Çocukların beyinleri, 20’li yaşlara kadar tam manasıyla gelişmiyor. Prefrontal korteks yani karar verme, risk kıymetlendirme ve empati kurma becerilerini yöneten bölge ergenlikte gelişiyor. Toplumsal medya ise bu periyottaki çocuklarda dikkat dağınıklığına neden olabildiği üzere toplumsal onay bağımlılığı da yaratıyor.

Birçok araştırma 13-16 yaş ortasındaki gençlerin toplumsal medya kullanımı yüzünden depresyona girebileceğini ve telaş düzeylerinin artacağını da gösteriyor. Harika hayat algısı, çocukların kendilerini yetersiz hissetmesine neden oluyor.

Hepimizde olduğu üzere çocuklarda da toplumsal medyada geçirilen mühlet, uykusuzluğa yol açıyor. Daha az ve kalitesiz uyku, gelişim sürecini de olumsuz etkiliyor.

Hangi yaş daha uygun?

Sosyal medya kullanım yaşı 13 olarak gösterilse de uzmanlar, bunun yalnızca yaştan değil, duygusal ve zihinsel olgunluklardan da bağımsız olduğunun altını çiziyor.

Özellikle 7-12 yaş aralığındaki çocukların toplumsal medyadan uzak durması öneriliyor. 13-16 yaş ortasında ise ebeveyn nezaretinde sınırlı toplumsal medya kullanımı düşünülebilir. Bu periyotta alışılmış ki çocuklara dijital dünyada inançlı davranış kurallarının da öğretilmesi gerekiyor.

16 yaş sonrasında ise çocukların birçok, toplumsal medyayı daha bağımsız formda kullanıyor lakin tekrar de aşırı kullanıma dikkat edilmedi.

Uzmanların söylediği bir şeye daha dikkat çekelim. Tüm bu saydığımız yaş aralıkları toplama bakıldığında söylense de çocukların ne vakit hazır olacakları, sosyal ipuçlarını görme maharetleri, dürtüleri, eleştiriye karşı hassaslıkları üzere birtakım ayrıntılar da yaş aralığını değiştirebilir.

Ebeveynler ne yapmalı?

Bir yerden sonra toplumsal medya dünyasına dalacakları kesin ve bunu önlemek hele ki bu devirde hayli sıkıntı. Pekala ebeveynlerin süreci nasıl yönetmesi gerekiyor?

Çocuklarınızla toplumsal medya risklerini ve yararlarını konuşmakla işe başlayabilirsiniz. Hudutların sebebini de anlatmalısınız. Bunun yanı sıra çocukların anne babaları örnek aldığını unutmayın ve kendi toplumsal medyanızda paylaştıklarınıza dikkat edin.

İnternette kiminle konuşması ve hangi bilgileri paylaşmaması gerektiği konusunda da konuşmalar yapıp öğretmeniz gerekiyor. “Instagram’a girelim ve arkadaşlarının hesaplarında yaptıklarının ne kadar kabul edilebilir olduğuna bakalım.” üzere konuşmaları da ekleyebilirsiniz.

Sosyal medya kullanımını belli saatlerle sınırlamak ise yapılacak öteki şeyler ortasında.

Bu bahiste şunu da unutmayın. Depresyonda olan bir çocuğunuz varsa algoritma, ruh hâline uygun içerikler sunar ve tasa tetiklenebileceği üzere ruhsal durumu daha da berbata giderek dikkat dağıtıcı hâle gelebilir.

Peki toplumsal medyanın çocuklar için yararları hiç mi yok?

Sosyal medya her ne kadar dikkatli olunması gereken bir yer olsa da uzmanlar kimi yararlarını da belirtiyor.

Anket sonuçlarına nazaran çocukların %58’i toplumsal medya sayesinde kendilerini daha kabul görmüş hissediyor. %80’i arkadaşlarının hayatlarında olup bitenleri takip ederek daha fazla ilişki kurduklarını söylerken %67’si de sıkıntı vakitlerinde kendilerine takviye olabilecek insanlara sahip olmanın hoş bir his olduğunu belirtiyor.

%71’i de toplumsal medyayı yaratıcı istikametlerini ortaya koyabilecekleri bir mecra olarak görüyor. Dünya görüşlerini etkileme noktasında ise haber alma olasılıklarının yüksek olmasından ötürü mutlular. Dijital okuryazarlığa sahip olmak ise gençlerin istihdam hünerlerini destekleyebiliyor.

Sonuç olarak bu bir istikrar işi. Toplumsal medya çocuklar için büyük fırsatlar sunabilir ancak ziyanlarını da göz arkası etmemek gerekiyor. Bu noktada da bilhassa ebeveynlere büyük rol düşüyor. Toplumsal medya platformlarının kısıtlama özelliklerini kullanarak çocuklarınız için daha inançlı alanlar sunabilirsiniz.

Bu içeriklere de göz atmanızda yarar var: