Bedeninizin İşleyişine Hayran Kalacaksınız: DNA, Her Bir Hücrede Ne İş Yapacağını Nereden Biliyor?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Peki DNA, nerede çalışacağını nerden bilir? Örneğin bir DNA, bir kan hücresinde mi yoksa bir koku hücresinde mi olduğunu nasıl bilir?

Gelin, bu soruların karşılıklarını verelim. 

Aslında DNA’nın hangi hücrede nasıl çalışacağı çok faktörlü bir süreçtir.

Transkripsiyon faktörü ismi verilen özel bir protein, genleri harekete geçirir. Bu protein, muhakkak genlerin faaliyetini artırmak yahut azaltmak için DNA’ya bağlanır. Ayrıyeten birçok transkripsiyon faktörü, hücreden hücreye tekrar kullanılır.

Esasen bu durum, birebir modüllerin farklı otomobillerde kullanılabilmesine benzetilebilir. Bir transkripsiyon faktörü, farklı hücre tiplerinde farkı genleri aktive edebilir. Örneğin koku hücrelerinde kullanılan Olf-1 isimli bir faktör, B hücrelerini belirlemede kullanılan Ebf-1 ile birebirdir.

Ek olarak transkripsiyon faktörü, DNA’nın farklı hücre tiplerinde farklı biçimlerde organize edilmesi sebebiyle bu hücrelerde farklı genleri nasıl aktive edeceğini bilir. 

Ayrıca çekirdekte; DNA, proteinler ve RNA’dan oluşan bir kompleks, DNA’nın uzun ipliklerini paketlemek için birlikte fonksiyon görür.

Bu komplekse, kromatin ismi verilir ve hangi genlerin daha fazla yahut daha az açığa çıktığı bu kompleks ile belirlenir. Tekrar DNA’nın kendisinde daha uzun periyodik değişiklikler yapan süreçler vardır.

Örneğin DNA metilasyonu, bir nükleotide bir metil kümesinin eklenmesini içerir ve ekseriyetle bir genin baskılanmasıyla yakından alakalıdır. Yani DNA metilasyonu, kuşaktan nesile aktarılabilir ve belli bir hücre tipinde hangi genlerin aktifleşip aktifleşmeyeceğini tesirler.

Özetle insan bedeni, öylesine benzersiz bir işleyişe sahiptir ki DNA, tüm bu süreçlerle birlikte her bir hücrede apayrı formda çalışır.