Eski Vakitlerden Beri Karşımıza Çıkan Alzheimer’ın Neden Günümüzde Hâlâ Bir Tedavisi Yok?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Alzheimer, tahminen de en karmaşık ve çözülmesi en sıkıntı hastalıklardan biri olarak karşımıza çıkıyor.

Bu kompleks hastalığın tedavisi yıllardır yapılan sayısız araştırma ve denemelere karşın neden hâlâ bulunamadı?

Son 30 yıldır Alzheimer araştırmalarının büyük çoğunluğu ve tedavi bulma gayretleri amiloid hipotezine dayanıyordu.

Ancak bu hipoteze dayanan araştırmaların on yıllar sonra yapılan ilaç denemeleri, büyük ölçüde başarısız oldu. Beyindeki amiloid düzeylerini azaltan ilaçlar bile Alzheimer hastalarının hayat kalitesini güzelleştiremedi.

2024 yılının başında FDA tarafından onaylanan yeni bir Alzheimer ilacı olan lecanemab, deneme iştirakçilerinin birkaçının vefatına neden olduğu için güvenliği sorgulandı.

Güvenlik sıkıntıları bir yana, lecanemab bir tedavi olmaktan çok uzaktı. Hastalığın ilerlemesini durdurmadı ve bilişsel gerilemeyi yalnızca küçük bir ölçü azalttı.

Bilimsel bir çıkmazda mıyız?

Hayal kırıklığı yaratan sonuçlar, birçok araştırmacının amiloid hipotezinin yine düşünülmesi gerektiğini sorgulamasına yol açtı. Bilim bazen bu çeşit çıkmazlara girebilir zira bilim yavaş, birikimsel bir süreçtir ve çoklukla yıllar süren çalışmaların üzerine inşa edilir.

Alzheimer konusunda momentum büyük ölçüde amiloid hipotezine dayanıyor. Öteki süreçlerin örneğin iltihaplanma, evvelki enfeksiyonlar veya otoimmün hastalıkların, hastalığın seyri üzerindeki rollerine çok az dikkat edilmiştir.

Yine de amiloid hipotezini büsbütün terk etmek mantıklı değil.

Yeni teknikler, Alzheimer’ı mevtten evvel teşhis etmeyi mümkün kılıyor. MR üzere görüntüleme testleri, hafıza kaybının başka nedenlerini dışlayabilir. Özel PET taramaları beta-amiloid plakları ve tau proteinlerini tespit edebilir.

Araştırmacılar artık plakları ve düğümleri yok etmek yerine bunları oluşturan biyolojik yolları araştırıyorlar. Columbia Üniversitesi Alzheimer Hastalığı Araştırma Merkezi yöneticisi Dr. Scott Small’a göre Alzheimer’da temel olarak neyin yanlış olduğunu tam olarak anlamadığımız için düzeltmek de zorlaşıyor.

Bazı araştırmacılar, Alzheimer’ın bir metabolik bozukluk olabileceğini düşünüyorlar. Beyinde insülin direnci, iltihaplanmaya ve oksidatif gerilime yol açabilir. Sonunda da amiloid plakları ve Alzheimer’a neden olabilir.