Hiçbir Temasları Olmayan Antik Medeniyetlerin Buna Karşın Tıpkı Şeyleri Yapmış Olmaları Neyle Açıklanabilir?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kimileri kabul etmese de tüm bunların açıklaması, kolektif şuur dışı ile tanımlanıyor. Kimileri bu kavramı, sahte bilim olarak sayıyor kimileri ise insanların nasıl davrandığına dair ikna edici bir açıklama olarak görüyor.

“Kolektif şuur dışı hakkındaki gerçekler neler? Bunun sayesinde insan davranışını açıklayabiliyor muyuz?” bahislerine kafa yoranları içeriğimize alabiliriz. Tahminen de birtakım taşları yerine daha kolay oturtabilirsiniz.

Nasıl oluyor da Aztekler ve Mısırlılar tıpkı yapıyı inşa edebiliyor?

Aztekliler tarafından yaklaşık 2 bin 500 yıl evvel inşa edilen Güneş ve Ay Piramitleri, Mısırlıların MÖ 2 bin 600 dolaylarında yaptığı Mısır Piramitleri göz önüne alındığında “Nasıl oluyor da birbirlerinden habersiz lakin çok benzeyen yapılar inşa edebililiyorlar?” sorusu akıllara geliyor. Bu da aslında kolektif şuur dışı ile açıklanıyor. Zira, her iki medeniyetin de emsal yapılar yapabilmesi için birbirlerinden haberdar olmalarına gerek yok.

Kolektif şuur dışı kavramı yalnızca beşerler için geçerli değil.

Davranış genetiğini özetlemek istersem bu video olurdu: Bu kunduz evde yetiştirilmiş AMA doğada yaptığı davranışı taklit ediyor.

İnsanların çocukları da yüzlerce psikolojik özellikle doğuyor, bu özellikler kendisi büyüdükçe ortaya çıkıyor ve olgunlaşıyor. pic.twitter.com/csMXn9BBSi

— Acaru (@pentaghastu) December 15, 2023

Videoda görmüş olduğunuz kunduz, meskende yetiştiriliyor. Yuva yapmak ise onların tabiatında var. Tabiattaki üzere ağaç modülleri bulamasa da inançlı bir yuva yapma güdüsünü, ilişkin olduğu kaidelere nazaran şekillendiriyor. Doğduğundan beri familyasının bu türlü bir davranışından haberi olmayan kunduzun görüntüdeki taklitinin de açıklaması, kolektif şuur dışı.

Şimdi gelelim mevzumuza ve her şeye en başından başlayalım.

İnsanoğlunun anlamlandırmaya muhtaçlığı var.

Varoluşçu Psikiyatrist Viktor Frankl’ın da öne sürdüğü üzere biz beşerler anlam bulmaya yahut anlamlandırmaya yönelik doğuştan gelen bir muhtaçlığa sahibiz. Nasıl yemek yemeye yahut su içmeye, seks yapmaya, barınmaya, sevmeye ve sevilmeye gereksinim duyuyorsak “anlam”a da gereksinimimiz var.

Örneğin, gök gürültüsünü bizler şu anda bilimsel olarak açıklayabiliyoruz. Fakat cetlerimiz tarafından gök gürültüsü, ilahların öfkesi olarak tanımlanıyordu.

Aslında birtakım ruhsal ve fizikî olayları anlayamadığımızı hissettiğimizde mevcut bir açıklama ya da efsaneyi yakalar ve ona tutunuruz. Böylece de bilinmeyenle yüzleşmenin korkusunu ortadan kaldırırız.

Anlamlandırmanın elle tutulur hâlini ortaya koyan kolektif şuur dışının babası Carl Gustav Jung

1875 doğumlu Carl Gustav Jung, Sigmund Freud’un yakın arkadaşıydı ve psikoloji alanında öncüydü. Analitik psikoloji olarak bilinen kendi fikir okulunu geliştirmek için Freud’tan ayrılan Jung, zihnin şuurlu ve bilinçsiz ögeleri ortasındaki ilişkiyi araştırdı.

Jung; kolektif şuur dışını, çeşidin doğuşundan bu yana biriken ve genetik, ruhsal olarak nesilden nesile aktarılan insan bilgisinin, içgüdüsünün, hafızasının ve tecrübesinin geniş bir deposu olarak tanımladı. Yani kolektif şuur dışı, ferdî tecrübelerden değil atalarımızın kolektif tecrübelerinden oluşuyor.

Doğuştan gelen bilgeliğin ve bilginin derin kuyusu olan kolektif şuur dışı, tıpkı internet üzere hepimizi bilinçsizce birbirimize bağlıyor. Bu sayede birbiriyle alakası olmayan bireylerin, kabilelerin yahut uygarlıkların sanat yahut mimarisinde, mağara çizimlerinde, dininde, petrogliflerde çarpıcı benzerlikler ortaya çıkıyor.

Dr. Jung bu fikrini açıkladığında birçok kişi tarafından alay konusu olsa da geçmişte yahut günümüzde UFO’larla irtibata geçtiğimizi savunan fenomenlerin yanı sıra ilah üzere kavramların içimizde yaşadığı arketip fikri daha mantıklı hâle bürünüyor.

Kolektif şuur dışına verilen arketip örnekleri incelediğinizde Dr. Jung’un bugüne kadar “Nasıl oluyor?” diye sorduğumuz birçok soruyu cevaplandırdığını görebilirsiniz. Hayatımızdaki tipik durumların sayısı ile arketipler eşit olacağından bu durum sonsuzluğa hakikat uzanıyor. Lakin Jung, bunlardan en değerlilerini seçti: Persona, Anima yahut Animus, Gölge ve Benlik.

Persona: Dış dünyaya karşı taktığımız maske ile aslında çıkarlarımızı koruyoruz.

Persona sözü, tiyatro oyuncularının çeşitli rolleri canlandırırken taktıkları maskeden geliyor. Sözün manası da durumu tam olarak anlatıyor. Analitik psikolojide persona; insanın, kendisi olmayan karakteri yaşaması manasını taşıyor. Yani kişi, aslında toplumun onayını almak için dış dünyaya karşı bir maske ve kimlik takıyor.

Yaşamımızı sürdürebilmemiz için de persona zarurî hâle geliyor. İnsanlarla yeterli geçinmek, sevmesek bile onlara daha dostça davranmak, çıkarlarımızı korumak ve muvaffakiyete ulaşabilmek için gerekli.

Çoğu insan, çalışma alanlarında bu maskeyi kullanıp akşam meskene geldiğinde çıkarır. İkili hayatta biri persona egemenliğindeki hayattır, oburu ise iç dünyamızdaki hayat. Ekseriyetle toplum taleplerinin öncelikli olması ile de persona mesleksel unvanlar, roller ve toplumsal davranış alışkanlarını kapsar.

Anima ve Animus: Her insanın içindeki erkekliğin ve kadınlığın temsili.

Kimi vakit beşerler, eksik oldukları nitelikleri doldurma eğilimindedir. Bu da ekseriyetle bir kişiliktir ve sıklıkla karşı cinsin özelliklerini üstlenir. Anima, erkeklerdeki dişiliği temsil ederken animus ise bayan ruhundaki erkekliktir.

Erkek için anima, bir yandan anne ile irtibatlı iken başka yandan erkek tabiatının bilinçsizce kadınsı yanının imgesidir. Bu, birebir vakitte ideal bayan hakkındaki fikirleri de taşır. Bayan için animus ise ülkü erkeğin (baba, partner) ve kişiliğin bastırılmış erkek kısmının imgesidir.

Genellikle birinci kere yansıtma yoluyla ortaya çıkan bu kavramlara “ilk görüşte aşk” örneği verilebilir. Bu durumda, bir erkeğin animasını bayana yansıtması ya da bir bayanın animusunu bir erkeğe yansıtması ve bunun sonucunda bir çekime yol açması, arketipin açıklamasıdır.

Gölge: Güzel olmayan niteliklerimizin saklandığı yer.

Atalarımızdan miras aldığımız hayvan eğilimleri de dahil olmak üzere, inkâr etmek istediğimiz tüm kınanacak özelliklerimiz bu arketip içerisinde. Utanç, dehşet, kıskançlık ve suçluluk gibi niteliklerin gizlendiği yer olan gölgenin ne kadar farkında olunmazsa da o kadar karanlık ve ağır olabiliyor.

Gölge, yalnızca olumsuz olmadığı üzere kişiliğin her istikametinin telafi edici bir karşılığı olduğu prensibini de sağlıyor. Gölgemizle etkileşime geçmek zorlayıcı olsa da dengeli bir kişilik için önem teşkil ediyor.

Benliğin simgeleri, egonun kendisinden daha büyük bir bütünlük olarak kabul ettiği rastgele bir şey olabilir.

Bir öteki kıymetli arketip olan benlik; insanların en derinde olduğu, somutlaştırmaya çalıştıkları kişidir ve onları eşsiz kılan da budur. Jung’a nazaran her bireyin sonuncu maksadı bir benlik durumuna ulaşmak.

Jung’un bireyleşme ismini verdiği özel bir aksiyonun akabinde benlik, tüm kişilik yapısının merkezi hâline gelir. Ayrıyeten Jung’a nazaran benlik, doğal dindarlığımızın beden bulmuş hâli ve bilinçaltında kişinin iç ahengini geliştirir.

Mandala ise benliği temsil eden kıymetli sembollerden biridir. Mandala, sembolik olarak bütünlük kazanmaya yönelik efor ya da gereksinimi simgeliyor. Jung’a nazaran kişiliğin merkezinin de sembolüdür. Ateş, su, toprak ve havayı, rüzgârın dört istikametini ya da Meryem Ana’yı söz eder.

Benzer halde ahlak kuralları da kolektif anlayışa işaret eder. Farklı kültürler yaşıyor olsak da hırsızlık, dürüstlük ve cinayet üzere ahlak kuralları temelde dengeli biçimde devam eder.

Bu kıymetli arketiplerin yanı sıra öbürleri de anlamsızlığımıza mana oluyor.

İnsanlar birden fazla vakit benzeri hayaller görüyor.

Jung, hayallerin kolektif şuur dışına açılan bir pencere olduğuna inanıyordu. Birbirleriyle alakası olmayan kişilerin nasıl birebir yansılar verdiğinin açıklaması da kolektif bilinçaltına nazaran hayaller.

Örneğin, hayalde bilinmeyen bir kişi tarafından kovalandığımızı görüyorsak muhtemelen bu hayal, atalarımızdan miras aldığımız ortak tehlike korkusunu yansıtıyor.

Ortak ritüellerin açıklamasında da kolektif şuur dışı yer alıyor.

Ölüm ve doğum üzere kimi ritüeller farklı kültürlerde misal semboller içeriyor. Hint ve Afrika kültürlerinde ölüleri yakma geleneği olduğu üzere. Bu da aslında ortak bir vefat anlayışına işaret ediyor.

Paylaşılan hisler, sanata da yansıyor.

Neşe ve öfke üzere birçok his da kolektif şuur dışımızla bağlanan kozmik insan tecrübeleri olarak açıklanıyor. Korku yahut sevgi hissettiğimizde öteki insanların da muhtemelen tıpkı hisleri benzeri formda hissettiğini düşünebilirsiniz.

Heykel, müzik ve fotoğraf üzere sanatsal sözlerde genellikle aşk, acı ve sevinç üzere semboller yer alıyor. Bu da sanattan duyguya kadar aslında her şeyin kolektif şuur dışı ile yüklendiğinin göstergesi oluyor.

Tehlikenin habercisi, bilgi ve tekrar doğuşun sembolüne kadar birçok şeyde yorumlanan yılan sembolü üzere tekrarlanan birçok semboller, ortak bir niyet havuzunu ima ediyor.

Efsanelerin birçoğu birebir özellikleri taşır.

İster mistik yaratıklar olsun ister kahramanlar ya da asırlık masallar, hangisine bakarsanız bakın benzer temalar vardır ve ortak bir insan anlatısına hitap eder.

Fobiler nasıl ortaya çıktı?

Jung, kolektif şuur dışını aslında hem çocuklar hem yetişkinlerde fobilerin nasıl ortaya çıktığı konusunda kullandı. Yüksek ses, karanlık, kan korkusu üzere kimi dehşetler kalıtsal genetik özellik ile kolektif şuur dışından kaynaklanıyor olabilir. Çocuklara baktığınızda kimileri karanlıktan direkt korkar lakin bu kaygıyı destekleyecek hiçbir şey yaşamamışlardır.

Kolektif şuur dışı gerçek mi?

Bu kavramın var olduğunu gösteren hiçbir bilimsel ispat olmasa da birtakım müşahedeler ve teoriler kolektif şuur dışı fikrini dayanaklar. Örneğin çocukların muhakkak bilgi ve marifetlerle doğmaları kolektif şuur dışının ispatı olarak gösteriliyor.

Dayanağı olmasa da kolektif şuur dışı, psikolojide epeyce popüler ve bahis, araştırmacıların incelemeleri ortasında yer almaya devam ediyor.

Kolektif şuur dışı hakkında yorumlarınız neler? Sizce de dünyanın farklı yerlerindeki insanların piramitler üzere misal şeyleri yapabiliyor olması, bebeklerin emme refleksi ile doğması, devasa büyüklükteki taşların yüzyıllar evvel taşınabiliyor olması kolektif şuur dışından kaynaklanıyor olabilir mi?

İlginizi çekebilecek öteki içeriklerimiz: