KVKK’dan Kritik Karar: İş Yerlerinde Parmak İzi ve Yüz Tanıma ile Mesai Takibi Hukuka Karşıt Sayılabilecek!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), son periyotta kurum ve kuruluşların çalışan devam takibini dijitalleştirmek ve güvenliği artırmak hedefiyle biyometrik tanımlama sistemlerine yönelmesini masaya yatırdı.

İçerikten Görseller

×

+ −

‹ ›

Kuruma intikal eden ihbar ve şikayetlerde bu durumun sıkça karşılaşılan konulardan biri hâline geldiğini belirten KVKK, resmî internet sitesi üzerinden kritik bir açıklama yayımladı. Yapılan ayrıntılı bilgilendirmede, iş yerlerinde mesai takibinin biyometrik bilgilerin işlenmesi yoluyla gerçekleştirilmesinin hukuka karşıtlık teşkil edebileceği net bir halde vurgulandı.

İçerikten Görseller

×

+ −

‹ ›

KVKK’nın yaptığı açıklama şu biçimde:

Biyometrik tanımlama sistemleri (parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina taraması gibi) süratli, hakikat ve manipülasyona dirençli özellikleriyle cazip görünse de ferdî dataların korunması hukuku bağlamında son derece hassas bir alanı oluşturmaktadır. Bilhassa işçi-işveren bağlantısında mevcut olan yapısal güç dengesizliği, açık isteğin özgür iradeye dayanıp dayanmadığı konusunda önemli tereddütler doğurmaktadır. Bu nedenle biyometrik data sürece faaliyetlerinin, sırf tüzel sebebe değil tıpkı vakitte ölçülülük, gereklilik ve data minimizasyonu prensiplerine de uygun olması gerekmektedir.

*Yasal düzenlemeler ile patronun çalışma müddetlerini takip etmesi ve belgelemesi istikametinden türel çerçeve çizilmiş olmakla birlikte takibin biyometrik tanımlama sistemleriyle yapılmasını öngören açık yasal bir düzenleme bulunmadığından mesai takibinin biyometrik dataların işlenmesi yoluyla gerçekleştirilmesi hukuka karşıtlık teşkil edebilecektir. Bu çerçevede, mesai takibi emeliyle biyometrik bilgi işlenmesi faaliyetlerinde Kanun’un 6’ncı hususunun üçüncü fıkrasında yer alan başka sürece kaidelerinden rastgele birinin uygulama alanı bulmaması nedeniyle, uygulamada kelam konusu faaliyetlerin (a) bendinde yer alan açık istek koşuluna dayalı olarak gerçekleştirilmesinin tercih edildiği görülmektedir. * *Ancak, tarafların eşit pozisyonda olmadığı, taraflardan birinin başkası üzerinde tesirli olduğu yahut taraflar ortasında güç dengesizliğinin bulunduğu istihdam bağlantılarında çalışana istek göstermeme yahut isteğini geri çekme imkanının faal bir biçimde sunulmaması ya da istek göstermemenin çalışan açısından mümkün aksilikler doğurabilmesi durumunda çalışanın gerçek bir seçeneğe sahip olduğu söylenemeyeceğinden isteğin özgür iradeye dayandığından da kelam etmek mümkün olmayacaktır. Ayrıyeten isteğin geri alınabilmesi, biyometrik tanımlama sistemlerinin sürekliliğini ve uygulanabilirliğini zedeleyeceğinden biyometrik dataların mesai takibi emeliyle sırf açık istek koşuluna dayanılarak işlenmesi de kural olarak kâfi bir türel yer oluşturmayacaktır. Öte yandan, mesai takibinde biyometrik bilgi işlenmesi faaliyetinin sistemin maksada uygunluğu (işlendikleri gayeyle ilişkili olma), alternatif prosedürlerin tüketilip tüketilmediği (işlendikleri emelle hudutlu olma) ve müdahalenin boyutu (işlendikleri maksatla ölçülü olma) açısından başka farklı kıymetlendirilmesi gerekmekte olup bu kriterleri karşılamayan bir uygulama, ilgili kişinin açık isteği bulunsa dahi hukuka alışılmamış kabul edilecektir. * *Sonuç olarak, mevzuatta çalışma müddetlerinin takibine ait kararlar bulunmakla birlikte takibin ne formda gerçekleştirileceğine ya da takibin biyometrik bilgi işlenmesi suretiyle yapılması gerektiğine dair açık karar bulunmadığı dikkate alındığında mevcut durumda biyometrik data işlenmesi faaliyetinin kanunlarda açıkça öngörülme koşuluna dayalı olarak gerçekleştirilmesinin kabul edilemeyeceği, Hasebiyle, mesai takibi emeliyle biyometrik data işlenmesi faaliyetlerinde Kanun’un 6’ncı hususunun üçüncü fıkrasının (b), (c), (ç), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde yer alan sürece kaidelerinden rastgele birinin uygulama alanı bulmaması nedeniyle kelam konusu faaliyetlerin (a) bendinde yer alan açık istek kaidesine dayalı olarak gerçekleştirilmesinin tercih edildiği lakin işçi-işveren bağındaki güç dengesizliği sebebiyle açık isteğin özgür iradeye dayanıp dayanmadığı konusunda tereddüt bulunduğu ve bu tarafıyla tek başına kâfi bir türel yer oluşturmadığı, Ölçülülük unsurunun ferdî bilgi sürece faaliyetlerinin değerlendirilmesinde kıymetli bir kriter olduğu ve alternatif, daha az müdahaleci metotların varlığı karşısında ilgili bireylerin açık isteği bulunsa dahi mesai takibi emeliyle biyometrik data işlenmesinin Kanun’un 4’üncü hususunda yer alan genel unsurlar kapsamında ölçülülük kriterini sağlamayacağı değerlendirilmiş olup, bu prestijle; mesai takibi hedefiyle biyometrik bilgi işlenmesinin Kanun’un 6’ncı unsurunda yer alan sürece koşullarından rastgele birine dayanılmaksızın gerçekleştirildiği, geçerli bir açık istek bulunsa dahi kelam konusu sürece faaliyetinin Kanun’un 4’üncü unsurunda yer alan genel prensipler kapsamında ölçülülük kriterini sağlamayacağı, bu nedenle mesai takibinin biyometrik tanımlama sistemleri yerine şifreli kart yahut PIN tabanlı sistemler, klâsik imza ve kağıt bazlı devam çizelgeleri, RFID/NFC kimlik kartları ya da denetçi nezaretinde elle giriş üzere alternatif yollar ile sağlanması gerektiğine, belirtilen konuların, Kanun’un 12’nci unsurunun birinci fıkrası uyarınca ferdî bilgilerin hukuka uygun işlenmesini teminen data sorumluları tarafından alınması gereken idari ve teknik önlemlerden olduğu ve belirtilen konulara uygun hareket edilmediğinin tespiti halinde ilgili bilgi sorumluları hakkında Kanun’un 18’inci hususu kararları gereği süreç tesis edileceği konusunda kamuoyunun bilgilendirilmesi ve bahse ait olarak Kişisel Verileri Koruma Kurulu (Kurul) tarafından Prensip Kararı alınmasına karar verilmiştir. Kamuoyuna hürmetle duyurulur. *