Yarım yüzyılı aşkın bir mühletin akabinde astronotları Ay’ın yörüngesine taşıyıp geri getiren NASA‘nın Artemis II vazifesi, uzay tarihinde yeni bir sayfa açarken Dünya atmosferi üzerinde de beklenmedik bir tesir bıraktı.
İçerikten Görseller
‹ ›
Yeni bir araştırmaya nazaran Nisan ayında gerçekleşen tarihi fırlatma, gezegenimizin en dış iyonize atmosfer katmanı olan iyonosferde GPS sinyallerini bozan iki devasa delik açtı.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
İçerikten Görseller
‹ ›
İyonosferde 5.000 kilometrelik iki delik

Tayvan’daki Ulusal Cheng Kung Üniversitesi’nden bilim insanlarının Geophysical Research Letters mecmuasının çevrimiçi ön baskısında yayımladığı çalışma, çağdaş fırlatma sistemlerinin atmosfer üzerindeki tesirini gözler önüne serdi. Araştırmacılar, ABD’li bilim insanlarının sarsıntılar sırasında tektonik plakaların hareketlerini izlemek için kullandığı yüksek hassasiyetli yer tabanlı GPS alıcı ağını kullanarak Artemis II’nin tesirlerini ölçtü.
Deniz düzeyinden 48 ila 965 kilometre yükseklikte bulunan iyonosfer, radyo sinyallerinin global çapta yayılmasında kritik bir rol oynuyor. Çalışmaya nazaran NASA’nın Uzay Fırlatma Sistemi (SLS), bugüne kadarki tüm roket fırlatmalarından daha güçlü bir tesir yaratarak iyonosferde SpaceX’in Starship testlerinde gözlemlenenden on kat daha şiddetli bir bozulmaya yol açtı.
Roketin 65 metrelik ana kademesi iyonosferde birinci elektromanyetik deliği oluştururken, üst kademenin gerçekleştirdiği iki ateşleme ise ikinci deliği meydana getirdi. Her biri yaklaşık 5.000 kilometre genişliğe ulaşan bu iki delik, GPS sisteminin yerdeki pozisyonu birkaç metre sapmayla bildirmesine sebep oldu.
Otonom araçlar ve dronlar için risk

Çalışmanın ortak muharrirlerinden Profesör Charles Lin, GPS sinyallerindeki bu bozulmanın günlük hayatta kullanılan teknolojiler üzerinde önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. Lin, birkaç metrelik bir pozisyon kusurunun bile otonom bir aracın şerit değiştirmesine yol açabileceğini belirterek, bu durumun hem şoförsüz araçlar hem de dron konumlandırmaları için büyük bir risk oluşturduğunu vurguladı.
GPS uyduları iyonosferin çok üzerinde, yaklaşık 20.200 kilometre yükseklikte yörüngede dönüyor fakat sinyallerin akıllı telefonlara, yer istasyonlarına ve otonom araçlara ulaşabilmesi için alt atmosfer katmanlarının tamamından geçmesi gerekiyor. Profesör Lin, gelecekte Ay yüzeyine ve Mars’a yapılacak vazifelerin artmasıyla birlikte GPS hizmetlerindeki kesinti ve bozulma potansiyelinin de yükseleceğini öngörüyor.
SpaceX, Starlink Küçük 2’yi Tanıttı
1
Hala Denemediyseniz Kesinlikle Talih Vermeniz Gereken 10 Teknolojik Eser
20036 kez okundu
2
Bugüne Kadar Keşfedilmiş En Eski Fotosentez Fosili Bulundu
9198 kez okundu
3
İnsanları İkiye Bölen “Uyuyan Güzel” Sorusu: Yanıt Verenler Ortasında Büyük Tartışma Çıkıyor!
5637 kez okundu
4
Galler’de, Ölülerin Alışılmadık Durumlarda Gömüldüğü 1500 Yıllık Gizemli Bir Mezarlık Bulundu
4804 kez okundu
5
İşin Uzmanı Cevapladı: Toplumsal Medyada Sıkça Dönen ‘Uçakların Manisa’nın Spil Dağı Üzerinden Geçmesi Yasak’ Tezi Ne Kadar Yanlışsız?
4316 kez okundu
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.