Neden Her İnsanın Birbirinden Farklı Burun Delikleri Oluyor? Üstelik Genetik Tek Sebep Değil!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Mesela siyahi insanlara nazaran beyaz insanların burun delikleri daha küçük oluyor. Bu çeşitliliğin gerisinde yatan sebep ne?

Burun şeklimizi belirleyen bu değerli faktörü merak ediyor musunuz?

Genelde burun yapısının genetik olduğunu düşünürüz.

Konuyla ilgili araştırmalar, burun yapısıyla ilgili daha derin ve farklı bulgular ortaya koyuyor. Mesela gözünüzün önüne getirin: Kafkasyalıların dar ve uzun burunları, Afro-Amerikalıların daha yassı burunları ve Asyalıların ise geniş ve yuvarlak burunları…

Farklı coğrafyalardaki burun yapılarına baktığımızda, bu çeşitliliğin sırf genetik değil; tıpkı vakitte çevresel faktörlerden de etkilendiğini görüyoruz.

Son yıllarda yapılan araştırmalar, burun halinin çevresel şartlarla nasıl alakalı olduğunu ortaya koyuyor.

2016’da Nature Communications mecmuasında yayımlanan bir çalışmada burun genişliği, burun kemiği ve burun ucu halini belirleyen genlerin GLI3, PAX1, RUNX2 ve DCHS2 olduğu tespit edilmiştir. Bu genlerin, burun biçiminin çevresel şartlara nasıl adapte olduğunu açıklayabilecek genetik değişimleri yönlendirdiği de öne sürülmüştür.

Yani, soğuk iklimlere ahenk sağlamak emeliyle dar burun deliklerinin kendi kendine şekillendiğini görülmüş. Kulağa ne kadar inanılmaz geliyor değil mi?

Bir başka çalışmada ise Güney Asya, Doğu Asya, Batı Afrika ve Kuzey Avrupa kökenli 476 gönüllünün 3D yüz modellemeleri ve ölçümleri alındı.

Araştırma, burun halindeki yedi özelliğin sırf ikisinin değişiklik gösterdiğini ve bu değişikliklerin genetikten ziyade, doğal seçilim yoluyla gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Bu bulgular, burun halinin çevresel adaptasyon süreciyle kontaklı olduğunu ve doğal seçilimin bir eseri olabileceğini de bizlere gösteriyor.

Daha anlaşılır bir formda ele alacak olursak dar burun deliği, soğuk ve kuru iklimlerde hava akışını düzenleyerek havanın daha düzgün ısınmasını ve nemlenmesini sağlıyor. Bu da soğuk hava şartlarında teneffüs yollarının korunmasına yardımcı oluyor.

Öte yandan, sıcak ve nemli iklimlerde daha geniş burun delikleri, havanın daha kolay geçmesini sağlarken çok nemi dışarı atarak burun içi mukozayı korumuş oluyor. Yani anlayacağınız, burun delikleri bir genetikten çok daha fazlasını kapsıyor.