yerli araba fakirin sitesi oyun hilesi otomobil sitesi teknoloji sitesi magazin sitesi alexa hileleri ilksite zengin sitesi birincisite aksaray sondakika bilecik sondakika bolu sondakika artvin sondakika edirne sondakika hatay sondakika izmir sondakika kilis sondakika konya sondakika mersin sondakika ankara hastabakıcı kocaeli sondakika mugla sondakika rize sondakika yalova sondakika karabuk haberleri diyarbakir haberleri hakkari haberleri afyon haberleri duzce sondakika mardin haberleri ankara sondakika burdur haberleri kuşadası escort sakarya haberleri tokat haberleri trabzon haberleri kayseri sondakika adana haberleri antalya sondakika samsun haberleri amasya haberleri aydin haberleri ordu haberleri denizli haberleri mani sasondakika bursa haberleri webgelişim teknokentim teknolojiyi olaypara script indir warez script indir warez tema indir warez script tema indir warez theme indir ücretsiz warez theme indir ücretsiz script indir arayüzweb gaziantep haberleri gaziantep haber merkezi deneme testi
a
istanbul organizasyon evden eve taşımacılık, gaziantep organizasyon, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve nakliyat, gaziantep asansörlü taşıma, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep palyaço,

İnanması Güç Olsa da 2020’ye Girmemizin Üzerinden Koca Bir 4 Yıl Geçti: Pekala Bu Pandemi Belası, Vakit Algımızla Nasıl Oynadı?

Covid-19 salgını başlayıp meskenlere kapandığımızda, hayatımızda bir anda çok büyük değişiklikler meydana geldi. Trajediler bir yana, her günümüz birebir geçen monoton bir hayatın içinde bulduk kendimizi. 

Bu monotonluğun sıhhat, psikoloji yahut toplumsal ilgiler üzere birçok alanda tesirinin olmasının yanı sıra vakit algımızda bile değişiklikler meydana geldi. Nasıl mı? 

Belleğimiz, yalnızca ‘hatırladıklarımızı’ içermez.

Hafızamız, hatırladıklarımızın yanı sıra vaktin mühletine dair algılarımızı da tesirler. Hatırlanabilecek anıların ölçüsü, ne kadar vaktin geçtiğine dair algımızı daraltıp genişletebilir. Hatta yalnızca bununla da hudutlu kalmaz, ruh hâlimiz ve hislerimiz da vaktin mühletini değiştirebilir.

2020 yılında içine girdiğimiz pandemi, her günümüzü neredeyse aynı hâle çevirdi. Tıpkı haberleri okuyor, gün içinde konutta tıpkı şeyleri yapıyorduk. Trajediler ve belirsizlik de eforu. Hâliyle bu da vakit algımızı etkiledi.

Bilişsel hudut bilimcilerin yaptığı bir araştırma, pandeminin hatırlanan olaylar ortasındaki vakit aralığını nasıl değiştirdiğini ortaya koydu.

Nisan 2020’den Ocak 2021’e kadar ayda birkaç sefer, en az 1000 Amerikalıya çevrim içi anket platformundan sorular sordular. Bulgulara nazaran her şey, birbirine daha yakın görünüyordu. Bir nevi anılarımızın vakti daralmıştı.

Ayrıca şaşırtan olayları birinci öğrendiğimiz anları güzel ve ayrıntılı bir biçimde hatırlıyorduk. Nerede oturduğumuzu, neler hissettiğimizi, hatta tuhaf bir ayrıntıyı bile… 

Peki “toplumsal hafıza” nasıl işliyordu?

Kobe Bryant’ın helikopter kazası ve ırkçılık yüzünden polis memurları tarafından öldürülen George Floyd’un trajik mevti üzere olaylara da bakıldı. İştirakçilere, bu olayları ne kadar net hatırlayabildikleri, birbirlerinden ne kadar uzak zamanlarda yaşandığı soruldu.

Hatırlarsanız o periyotlarda de bizim kaybettiğimiz Seyfi Dursunoğlu (Huysuz Virjin), Işık Yerlitaş ve Saygıdeğer Işık üzere isimler vardı. Tüm bu ölümlerin üstünden bu kadar vakit geçmesine inanmak güç hakikaten.

Geçmiş olaylara bağlı hafıza araştırmaları, şaşırtan olayların hafızada “olay sınırları” oluşturduğunu fark etti. Martin Luther King Jr.’a düzenlenen suikast yahut 11 Eylül düşünüldüğünde hafızamız kısımlara ayrılıyordu. Örneğin olaylar, 11 Eylül öncesi ve sonrası olarak sınıflandırılıyordu.

Belli bir vakit dilimine daha fazla hudut çizmek ise müddete dair hafızamızı genişletebiliyordu.

Bu hipoteze nazaran karantina devrinde olaylar birbirinden daha uzak anımsanacak biçimde yayılacaktı lakin pandemi ve karantina bizi bir monotonluğa soktu. Günlük aktivitelerimizdeki ‘aynılık’, sıkıştırılmış bir vakit hafızasını beraberinde getirdi. 

Örneğin bir tatile çıkıp geri döndüğümüzde biriktirdiğimiz anılar da fazlalaşacağı için uzun bir vakit dilimi üzere anımsanabilir ancak tekdüze bir ömür, zihindeki vakit algısını da kısaltır.

Araştırmadaki iştirakçiler da bu tezi destekliyordu. Covid-19 salgını sırasında yaşanan olayları hatırladıkları vakit uzaklığı, pandemiden evvel yahut sonrasına göre çok daha yakındı.

Duygular ve ruhsal sorunlar de hafızada rol oynayabilir.

Güçlü olumsuz hisler, hafızanın daha uygun çalışmasına yardımcı olabilir lakin bir olay travma ya da depresyona ulaşmışsa bu, anıları zayıflatabilir. Buradan yola çıkarak hakikaten de pandemiden duygusal olarak en çok etkilenenler, olayları daha net hatırlıyordu lakin vakit algısı başkalarıyla tekrar de benzeriydi.

Kısacası salgın devri birçoğumuzun zihninde, hızlı ve sıkıştırılmış olaylardan oluşan berbat bir anı olarak yer edindi. Hislerin hafıza üzerindeki tesirlerine dair birçok çalışma yapılsa da vakit algısını nasıl değiştirebileceğine hakkında daha çok araştırmaya muhtaçlığımız var.

Kaynaklar: Nature, PNAS

İlginizi çekebilecek öbür içeriklerimiz:

YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

Geride Bıraktığımız 2023 Yılında Ses Getiren Olaylar Mercek Altında (Ne Yıldı Ama!)

HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.