yerli araba fakirin sitesi oyun hilesi otomobil sitesi teknoloji sitesi magazin sitesi alexa hileleri ilksite zengin sitesi birincisite aksaray sondakika bilecik sondakika bolu sondakika artvin sondakika edirne sondakika hatay sondakika izmir sondakika kilis sondakika konya sondakika mersin sondakika ankara hastabakıcı kocaeli sondakika mugla sondakika rize sondakika yalova sondakika karabuk haberleri diyarbakir haberleri hakkari haberleri afyon haberleri duzce sondakika mardin haberleri ankara sondakika burdur haberleri kuşadası escort sakarya haberleri tokat haberleri trabzon haberleri kayseri sondakika adana haberleri antalya sondakika samsun haberleri amasya haberleri aydin haberleri ordu haberleri denizli haberleri mani sasondakika bursa haberleri webgelişim teknokentim teknolojiyi olaypara script indir warez script indir warez tema indir warez script tema indir warez theme indir ücretsiz warez theme indir ücretsiz script indir arayüzweb gaziantep haberleri gaziantep haber merkezi deneme testi
a
istanbul organizasyon evden eve taşımacılık, gaziantep organizasyon, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve nakliyat, gaziantep asansörlü taşıma, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep palyaço,

Tarihte Birinci Kez CRISPR Tedavisi Onaylandı: Pekala Bu Ne Manaya Geliyor?

Dünyada birinci kere hastalıkların tedavisinde CRISPR gen düzenleme teknolojisinin kullanımına müsaade verildi. Bu müsaadesi alan birinci teknoloji, Casgevy ismiyle bilinen Exa-cel oldu.

16 Kasım’da Birleşik Krallık İlaç ve Sıhhat Eserleri Düzenleme Kurumu (MHRA) tarafından verilen müsaade, orak hücreli anemi ve tansfüzyona bağımlı akdeniz anemisi tedavisinde kullanılacak. Daha evvel de ABD Besin ve İlaç Yönetimi, ilacın klinik kullanımının inançlı olduğunu açıklamış lakin tedavilerde kullanılması için müsaade vermemişti. Bu müsaadelerin Aralık 2023’te onaylanması bekleniyordu.

Gen tedavisinde yeni bir periyot başlayabilir

MHRA’nın kararı tarihî bir değer taşıyor. Bu kararın akabinde gen tedavisi çok daha tanınan ve kabul gören bir usul olarak pek çok kalıtsal hastalıkla gayrette kullanılabilir olacaktır. Yeniden de kararla birlikte sürdürülebilirlik, maliyet ve uzun periyotlu tesirler mevzularında cevaplanması gereken pek çok soru ortaya çıkıyor. 

Casgevy ilk olarak orak hücreli anemi ve transfüzyona bağımlı akdemiz anemisi tedavisinde kullanılacak. Bu hastalıkların birincisinde kırmızı kan hücreleri yuvarlak değil de orak benzeri bir yapıda oluyor. Bu hücrelerin birbirlerine takılıp damarları tıkama, ağrıya ve acı hissine sebep olma, kısa ömürlülük üzere problemleri bulunuyor. Dikkat edilmemesi durumunda bu hastalık önemli sonuçlara neden olabiliyor.

Akdeniz anemisinde ise kandaki kırmızı hücre sayısı çok az oluyor. Transfüzyon bağımlı akdeniz anemisinde ise bu üretim o kadar düşük oluyor ki hastaların yaşamak için tertipli kırmızı hücre nakli yaptırması gerekiyor. Genetik olarak ortaya çıkan bu hastalıkların tedavisi için gen düzenleme kıymetli bir alternatif olacak üzere gözüküyor.

CRISPR nasıl çalışıyor?

İlk olarak 2012 yılında ortaya çıkan CRISPR teknolojisi, aslında hayli kolay bir çalışma mantığına sahip. CRISPR özünde çok hassas bir genetik makas olarak kullanılıyor. DNA üzerinde değiştirilmek istenen kısma uygun bir RNA sentezlenip, Cas9 isimli bir enzimle birleştiriliyor. Çift sarmallı yapıdaki DNA’dan yanılgılı kodun olduğu kısım kesilerek yerine düzenlenmiş versiyonu ekleniyor. Yani insanları dijital eserler olarak ele alırsak, kaynak yazılımımızdaki kimi kodlar bu halde kusurlardan arındırılabiliyor. 

Casgevy de BCL11A isimli bir geni maksat alıyor. Bu gen, olağan koşullarda hemoglobinin fetal versiyondan yetişkin versiyona geçişini sağlayan bir protein sentezliyor. Fakat orak hücreli anemi ve akdeniz anemisinde yetişkin homoglobinler sorunlu oluyor. BCL11A’nın kesilmesi ile birlikte hemoglobinler, doğum anındaki hâlleriyle kullanılmaya devam edilebilecek. 

Öte yandan bu süreç hiç de kolay olmayacak. Yavaş yavaş bütün hemoglobinlerin değişmesi, kemiklerin içinde kırmızı hücre oluşumunun da istenilen seviyeye gelmesi için bireylerin 1 ay kadar hastanede yatması gerekebilecek. Ayrıyeten ilaç birtakım bağışıklık baskılayıcılar ile birlikte alınacak. 

Yine de klinik testlere katılan 29 orak hücreli anemi hastasının 28’i bir yıldan uzun bir mühlet bir acı atağı yaşamadı. 42 akdeniz anemisi hastasından 39’u da tıpkı süreçte kırmızı hücre desteğine muhtaçlık duymadı. Kalan üç hastanın da kan desteği muhtaçlığı %70 oranında azaldı.

Genetik düzenleme, güvenlik dertlerini beraberinde getiriyor.

Pek çok kişinin gözünde genetik düzenleme, hastalıklarla çaba için değerli bir silah. Tekrar de bu bahiste kimi genel dertler da yok değil. Imperial College London‘da Moleküler ve Hücresel Biyofizik Kısım Lideri David Rueda, “CRISPR’ın tedavi gören hücreler üzerinde bilinmeyen sonuçları olabildiği biliniyor. Bir sonuca varmak için tüm genin sıralama bilgilerini görmek mecburî olabilir.” sözlerini kullanıyor. Bu da CRISPR tedavisinin beklenmedik tesirlerine karşı tüm DNA’nın incelenmesini mecburî kılıyor. 

Casgevy’nin ne vakit hastaların kullanımına sunulacağı şimdi bilinmiyor. Tedavinin kullanılabilmesi büyük ölçüde maliyetlerinin muhakkak olmasına dayanıyor. Gen terapisinin milyonlarca dolar tutabildiğini söyleyelim. İlacı geliştiren Vertex, şimdi bir fiyat açıklamadı fakat firma, ilacın hastalara ulaşabilmesi ve sigorta kapsamına alınması için otoritelerle görüşmelerini sürdürüyor. 

YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

Mars’a Bile Gidebilmişken Okyanusların Neden Yalnızca %5’ini Keşfedebildik?

HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.